مسوده سخنرانی جلالتمآب حمدالله محب، مشاور امنیت ملی جمهوری اسلامی افغانستان در گفتگوی رایزینا دهلی جدید ۲۰۲۰

بسم الله الرحمن الرحیم

 

ضدیت با شکنندگی: افغانستان چگونه علی رغم شکنندگی در حال پیشرفت است

 

مسوده سخنرانی جلالتمآب حمدالله محب، مشاور امنیت ملی جمهوری اسلامی افغانستان در گفتگوی رایزینا دهلی جدید ۲۰۲۰

هیئت های عالی رتبه

خانمها و آقایان !

نهایت مسرت و افتخار دارم که در بین شما دوستان و همکاران عالیقدر حضور دارم. من از نهاد تحقیقاتی آبزرور و وزارت امور خارجه سپاس‌ گزارم که این چهره های برجسته  را گرد هم آورده و به من فرصت سخنرانی در این جمع را مهیا ساخته است.

بیایید از عمق دل به روح ۱۷۶  افغان، کانادایی، سویدنی، ایرانی، اکراینی، بریتانوی و آلمانی دعا کنیم که در فاجعه سقوط پرواز شماره ۷۵۲ خطوط هوایی اکراینی جان‌های خویش را از دست دادند. در میان افغان‌ها یک زوج نیز بود که به تازگی  جشن عروسی شان را تجلیل کرده بودند و به امید یک زندگی مشترک مملو از خوشی بودند که هیچ زمانی آن‌را تجربه نخواهند کرد.

همان‌طوری که در پنل‌ها‌ و سخنرانی‌های این کنفرانس منعکس شده، پیدا است که جهان در معرض بروز وقایع ناگهانی قرار دارد که می‌تواند نوسان، خطر و بی ثباتی را بوجود بیاورد. و این امر ایجاب میکند که از دوراندیشي، خویشتن‌داری کار گرفته شده و منافع مشترک در نظر گرفته شود و بر مبنای آن اتحاد و سیاست‌های مشترک را شکل دهیم. لیکن این امر نیز نیازمند خلاقیت و امیدواری به آینده می‌باشد.

هر جایی که چالش است، فرصت نیز وجود دارد. متفکر و فیلسوف لبنانی نسیم نیکولاس طالب برای پدیده های که از وضعیت نابسامان قوت و نیرو کمایی می‌کند اصطلاح "ضد شکنندگی" را بکار می‌برد. وی می‌گوید: "پدیده های ضد شکننده در بی نظمی قوت میگیرند"

حوادث هفته‌های اخیر از جامعه جهانی می طلبد که اصول تنش‌زدای، حل مسالمت آمیز منازعه، همسایه‌گی و دولت‌داری مسئول را به رسمیت شناخته و به آن متعهد باشند. ما می‌توانیم از طریق رعایت اصول تعیین شده  از بی‌نظمی کنونی با قوت بیشتر رها یابیم ،  در افغانستان جلالتمآب رئیس جمهور غنی از همسایه‌گان و شرکای ما مصرانه خواسته است که در صدد راه حل‌های مسالمت آمیز برای وضعیت خشونت بار باشند نه تنها برای  این‌که منافع ملی خودمان نیازمند آن است، بلکه این اصول در منشور سازمان ملل متحد درج گردیده و برای نسل‎ها، اساس حسن رفتار و احترام متقابل بین المللی را تشکیل داده اند. 

ما به عنوان یک ملت، در چهار دهه گذشته زیاد آموخته‌ایم که چه برای از دست دادن در بی نظمی ها و اغتشاش داریم. ولی ما آنچنانی موفق نبوده ایم که چطور از بی نظمی منفعت ببریم.

در بیشتر از ۴۰ سال منازعه و جنگ، افغانستان هرگز قادر به بدست آوردن همان "ضد شکننده‌گی" نبوده است. ما هیچ وقت توان رشد در بی‌نظمی را نداشته ایم ما فقط در آن عمیق‌تر غرق شده‌ایم، ما هیچ زمانی نتوانستیم بر نفوذ قدرت‌های منطقه‌ای و جهانی که به دنبال استفاده از مردم و بستر جغرافیایی ما برای پیشبرد برنامه‌های خودشان بودند، فایق آییم؛ ما هرگز نتوانستیم از قدرت تنوع خود استفاده کنیم؛ ما هیچ گاهی نتوانستیم از موقعیت جیوپولیتکی خویش در این جهان بهره برده و آن را از یک مسبب فلاکت به یک نعمت تبدیل کنیم.

لیکن آن روزها گذشته. در سال‌های اخیر چیزهای زیادی بهتر شده. مایانی که در جنگ و مهاجرت متولد شده‌ایم، و از میهنی که مجبور به ترک آن شده بودیم، منحیث عودت کننده‌گان جدید برگشته ایم، همه چیز را متفاوت می‌بینیم. ما در ارتباط به احتمال صلح نگران نیستیم؛ ما از توانایی افغانستان در بهره‌ برداری از ظرفیت‌های اقتصادی و شکوفایی آن ابراز نگرانی نمی‌کنیم. ما در مورد بقا و زنده بودن ساختارهای سیاسی خود هیچ تردیدی نداریم.

ما مصمم به ایجاد فرصت در قلب ابهام هستیم، و مهم نیست که چقدر مسیر پیش‌رو با پر از موانعِ تهدیدات و خطرات است، ما به پیش می‌رویم و به سرعت پیشروی داریم. 

و ما اکنون ثمره زحمات و حقانیت، اعتقاد و اعتماد خویش به افغانستان مخصوصا در عرصه صلح، همکاری‌های منطقوی و امنیت را شاهد استیم

نخست و مهم‌ تر از همه، زمان صلح در سرزمین ما مدت طولانی می‌شود که فرا رسیده است. مردم از دیر زمان بدین‌سو در آرزوی دیدن روزی است که بتوانند دوام‌ دار بدون هراس و هدف قرار گرفتن توسط تروریستان، اطفال خود را به مکتب بفرستند و دوستان ‎شان را ملاقات کنند. صلح برای مردم ما به معنی پایان خشونت است - به همین دلیل ما تاکید داریم که آتش‌بس برای ایجاد یک فضای مساعد به خاطر مذاکرات ضروری است.

خشونت و تروریزم در افغانستان طرفدارانی ندارد؛ ولی صلح و آرامش دارد. آتش‌بس تسریع‌کننده صلح پایدار است زیرا مردم افغانستان با جدیت خواهان آن هستند و این امر به مردم و دولت افغانستان ثابت خواهد کرد که دشمنان ما نه تنها در مورد صلح جدی نیستند بلکه این موضوع نیز در کنترل آن‌ها [نیست] که مسئولیت خویش در یک معامله آینده را تأمین نمایند.

از آنجایی که تلاش‌های ما برای رسیدن به صلح ادامه دارد، ما باید همکاری و پشتیبانی همسایه‌گان و شرکای خود را برای دستیابی به یک صلح پایدار داشته باشیم. در این زمان دشوار برای جامعه جهانی، افغانستان فرصت کمیاب برای اقدام مشترک پیش آمده است. تلاش ملی ما برای صلح برای منطقه و جهان سودمند است. ما به عنوان دولت در خط مقدم جنگ با تروریزم، موفقیت ما یک خیر فلاح مشترک جهانی را به وجود می‌آورد. این یک نقطه شروع همکاری و هم یک بستر مشترک برای اتحاد است.

اجازه دهید یک چیز را واضح سازم به همان میزان که ما دارای یک قلب کلان برای صلح می باشیم، عزم جدی را در برابر خشونت نیز داریم. هیچ پیروزی برای خشونت و تروریزم وجود ندارد. ملت افغانستان با قاطعیت در برابر آن ایستادگی می‌کند.

نیروهای امنیتی افغانستان این قاطعیت را نشان دادند. که ایشان فعلاً بهتر از همیشه آماده شده تا در برابر دشمن بجنگند. جهان شاهد این بود كه نیروهای ما چگونه امنیت انتخابات ریاست جمهوری را تامین کرده بودند و شرایطی را فراهم نمودند که مردم افغانستان بتوانند بار دیگر باور خود را به جمهوری و دموکراسی مستحکم تر بسازند. پس از یک روند موفق انتخاباتی، نهادهای انتخاباتی مستقل ما به شمارش آرا پایان داده اند، نتایج اولیه را اعلام کردند و اکنون مطابق با روند پیش‌‌بینی شده توسط قانون انتخابات به گزارش‌های مربوط به تخطی‌ها رسیدگی می‌نمایند. همان‌طوری که انتظار نتایج نهایی را می‌کشیم از آن‌ها به خاطر تلاش‌های خستگی‌ناپذیر شان برای تقویت دموکراسی در کشور ستایش می کنیم.

در جریان چند ماه گذشته، نیروهای شجاع امنیتی ما عملیات‌های موفقی را در سراسر کشور انجام دادند، دشمنان ما را به شکست‌های پی در پی مواجه نموده و نقاطی را که برای مدت طولانی تحت سلطه تروریستها بود، از وجود آن‌ها پاک‌سازی نمودند. این نیروها هشت (۸) ولسوالی را از تصرف دشمن خارج کردند و جنگ را به لانه‌های دشمن برده و وضعیت را در مکان‌های که طالبان تحرک نظامی داشتند، برعکس نمودند. نیروهای امنیتی در اثر عملیات تهاجمی، داعش را در ولایات شرقی ما، جاهای که آن‎‌ها سالیان متمادی مردم ما را در ترس نگه‌داشته بودند، نیست و نابود کردند. در نتیجه فشارهای نیروهای امنیتی، بیش از ۶۰۰ جنگ‌جوی داعش تسلیم دولت شدند، پایگاه‌های آنها پاکسازی و مخفیگاه‌های آنها تخلیه گردید.

مردم ساحات که برای مدت طولانی تحت ظلم و ستم قرار داشتند حالی دوباره به زندگی عادی خود بر می‌گردند، مشغول زراعت می‌باشند و به خانواده‌های خویش رزق و روزی بدست می آورند. حکومت با آن‌ها در امر بازسازی زندگی‌شان کمک می‌کند.

بگذارید پیشروی نیروهای امنیتی ما پیامی به کسانی باشد که برای فروپاشی دموکراسی و تضعیف نهادهای ما می جنگند: مردم و دولت افغانستان برای شرکت و دخیل‌شدن در مذاکرات صلح آماده هستند. اما اگر آنها از پاسخ دادن به این فراخوان امتناع می‌ورزید، آماده مواجه به نیروی عمومی ملت افغانستان باشند.

خانم‌ها و آقایان

در میان همه این کشمکش‌ها و تضاد ها، اولویت‌های ما به شدت بر انکشاف اقتصادی مخصوصاً از طریق بسترهای منطقه‌ای که برای دهه‌ها از آن استفاده نشده بود، متمرکز شده ایم.

موازی به تلاش‌های صلح، افغانستان به تدریج به یک مرکز منطقه‌ای برای همکاری‌ها، اتصال و انکشاف مبدل می‌گردد.بر اساس دیدگاه رئیس جمهور غنی، ما  در حال مبدل کردن افغانستان از یک کشور محاط به خشکه به یک کشور متصل از طریق خشکه و چهارراه تجارت و اتصال منطقوی هستیم، و ما پیش از پیش شاهد بازدهی اقتصادی ابتکاراتِ خویش مانند راه لاجورد و دهلیز هوایی  هستیم ، باز کردن مرزهای جدید برای تجارت و حرکت اموال، مردم و مفکوره‌ها در سراسر جنوب و آسیای مرکزی آغاز نموده است. پروژه‌های بزرگ فراملی انرژی، تجارت و حمل و نقل به پیشتازی افغانستان سرانجام در مرزهای منطقه به نفع جمعی ما شکل می‌گیرد. امیدواریم این پروژه‌ها و بسیاری از پروژه های دیگر همچنان که به دنبال ساختن ساختار برای همکاری‌های چند جانبه هستند که در آن موفقیت ما به نفع منطقه و جهان باشد، نقش تعیین‌کننده‌ای را در تقویت چشم‌انداز اقتصادی کشور خود داشته باشند.

ما  به لطف تعهد و سخاوت‌مندی بی‌کران متحدین و شرکای خود، در جریان ۵ سال گذشته به این پیشرفت نائل آمده ایم. هند یکی از این شرکای کلیدی بوده که توانسته است دیدگاه خلاقانه ما را برای یک افغانستان امن، صلح‌آمیز و مرفه به رسمیت بشناسد و در آن سهیم باشد. مساعدت‌های هند برای آموزش افسران ما در جهت فراهم نمودن تجهیزات نظامی مورد نیاز و آموزش جوانان ما در پوهنتون‌های با کیفیت، حیاتی بوده است. هند به ما در ساخت زیربناهای مهم آب، زراعت، صحت و حکومت‌داری کمک نموده است. این نوع کمک‌ها همان چیزی است که پیشرفت افغانستان به آن نیاز دارد، و این امر نه تنها به نفع خود ما است بلکه به نفع هند و تمام منطقه می‌باشد.

در حالی که هند از روز اردوی خود تجلیل می‌کند، ما از نقش مهم این کشور بزرگ در جهان و کمک های ارتش این کشور در امر حفاظت از صلح، پشتیبانی بشردوستانه و دفاع از ارزش‌های مشترک انسانی تقدیر به عمل می آوریم.

در این موقع می‌خواهم مراتب تأثر و پشتیبانی خود را به استرالیا ارایه نمایم، جایی‌که آتش‌نشانان داوطلب شجاع درگیر مبارزه با آتش سوزی فاجعه‌بار در سراسر آن کشور هستند. ما از فداکاری‌های آن‌ها جرئت و الهام می‌گیریم و باید تاثیرات مخربی که از تغییرات اقلیمی بر محیط زیست و بطور بالقوه به نسل بشری می‌گذارد، غافل نباشیم.

افغانستان هم مانند استرالیا با خشک‌سالی دست و پنجه نرم می‌کند که معیشت دهاقین و خانواده‌های‌شان را تهدید کرده است. اهداف انکشاف پایدار افغانستان اذعان کننده ضرورت اشد برای اقدامات انکشاف پایدار است که آینده بشری را حفظ می‌کند. ما همچنین متوجه تلاش‌های هستیم که در جریان کنفرانس مربوط به اقلیم در ماه دسمبر سال ۲۰۱۹ در مادرید، پایتخت اسپانیا صورت گرفته که امید جدی را برای رفع موانع باقی مانده در سال روان بوجود آورده است.

تغییرات اقلیمی و تاثیرات آن بر کشور، ما را وا‌ می‌دارد تا در مورد چگونگی محافظت، مهار و به حداکثر رساندن منابع طبیعی به ویژه منابع عظیم آب ما که سال‌ها سوء استفاده شده و از کنترل ما خارج بوده، مبتکارانه فکر کنیم. به همین ملحوظ بار دیگر خود را ملزم می‌دانیم تا در مورد چگونگی ایجاد مزیت از شرایطی که در گذشته باعث شده ما را شکننده و آسیب پذیر جلوه دهند، خوش‌بینانه بی‌اندیشیم

خانم‌ها و آقایان

افغانستان سال جدید را در حالی آغاز می‌نماید که پیشرفت متواتر در عرصه‌های امنیت، دموکراسی و صلح داشته است. ما همچنین بر حفظ وضعیت تهاجمی در میدان نبرد و بهبود آمادگی سربازان خود که نه تنها برای امنیت افغانستان بلکه برای امنیت منطقه و جهان در سنگرهای داغ مبارزه قرار دارند، تمرکز داریم.

در میان منازعه، ما به تفکر مثبت و با ابتکار ادامه داده بسوی خودکفایی اقتصادی، مخصوصاً از طریق ساختارها و همکاری‌های منطقه‌ای، پيش‌روی داشته ایم. ما همچنان مشتاقانه و در عین حال به طور عملی به دنبال صلح پایدار هستیم و همین صلح اولویت مردم و حکومت افغانستان است.

ما به سال آینده به چشم امید می‌نگریم، ولی در عین حال در مورد ابهامات و نوساناتی که در این برهه‌ای زمانی محتمل به نظر می‌رسند همچنین دید واقع‌گرایانه داریم. جلو ما گرفته نشده است، ما افغان ها در این ابهامات نه ناامید شده و نه هم عقب نشینی می‌کنیم. ما مجبور به مواجه با این ابهامات به امیدی هستیم که افغانستان نیز بتواند به "ضد شکنندگی" به یک دولت ملتِ تبدیل گردد که بی آموزد چگونه پس از ۴۰ سال منازعه لاینقطع، از میان این همه بی‌نظمی و درگیری که ما را احاطه نموده است، رستگار و سر بلند بیرون آید.  ما افغان‌ها با وجود ابهام، خطر را مقابل می‌شویم - خطر به منظور دنبال کردن صلح، تقویت دموکراسی، ایجاد فرصت‌های اقتصادی میان مرزی و تقویت امنیت. ما این خطر را پذیرا می‌شویم زیرا گزینه  دیگری نداریم، لاکن ما با این خطر بخاطری با آغوش باز روبرو می‌شویم که ما به اراده قوی مردم افغانستان برای رسیدن به صلح، حفاظت از دموکراسی و پیشرفت خود متحدانه باورمند هستیم.

ما از همسایه‌گان و شرکای بین المللی خویش می‌خواهیم که در پذیرا شدن این خطر با ما هم‌گام شده تا به تلاش‌های مشترک در راستای صلح، امنیت جهانی و رفاه منطقه‌ای ادامه دهیم. 

تشکر